10.11.2026

ERDF ESPA Logo
Ψηφιακό αποθετήριο ιστορικής μνήμης και πολιτισμού των Ισραηλιτικών Κοινοτήτων Ελλάδος Ιώσηπος

Στις 17.1.2023 ο Πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης Δαυίδ Σαλτιέλ και ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου ΟΤΕ Μιχάλης Τσαμάζ υπέγραψαν τη σύμβαση εκτέλεσης του έργου με τίτλο «Ψηφιακό αποθετήριο ιστορικής μνήμης και πολιτισμού των Ισραηλιτικών Κοινοτήτων Ελλάδος Ιώσηπος» [MIS (6005031)].

Αντικείμενο της σύμβασης ήταν η ψηφιοποίηση, η τεκμηρίωση και η ψηφιακή διαχείριση των αρχείων των Ισραηλιτικών Κοινοτήτων της Θεσσαλονίκης, των Αθηνών, της Ρόδου και του Οργανισμού Περιθάλψεως και Αποκαταστάσεως Ισραηλιτών Ελλάδος (Ο.Π.Α.Ι.Ε.). Παράλληλα, αξιοποιώντας τις καινοτόμες τεχνολογίες πληροφορικής, θα αναπτυχθούν ψηφιακές εφαρμογές με εκπαιδευτικό χαρακτήρα για την προβολή του υλικού και άυλου πολιτιστικού αποθέματος, με σεβασμό στην ιστορική μνήμη των Ελληνικών Εβραϊκών Κοινοτήτων.

Με την υλοποίηση του εν λόγω έργου, η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης φιλοδοξεί να διασώσει την ιστορική της μνήμη, τον πολιτιστικό πλούτο του ελληνικού Εβραϊσμού, να προσελκύσει επιστήμονες και ερευνητές από όλο τον κόσμο, με σκοπό την ενίσχυση των εβραϊκών σπουδών στην χώρα. Η ψηφιακή προβολή των Ισραηλιτικών Κοινοτήτων της Ελλάδας θα συμβάλει και στη γενικότερη τουριστική και πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας.

Ένα εκατομμύριο εννιακόσιες χιλιάδες σελίδες θα δεχθούν ψηφιακή επεξεργασία και τεκμηρίωση, με σκοπό να είναι ψηφιακά διαχειρίσιμες και διαδικτυακά αναζητήσιμες. Το υλικό παρουσιάζει μια ειδολογική ποικιλομορφία κυρίως στο γεγονός ότι είναι πολύγλωσσο, σε σπάνια γραφή και κατά κανόνα χειρόγραφο. Η γλώσσα είναι συχνά η ladino (λαντίνο), που ήταν η μητρική γλώσσα του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού των Εβραίων που έζησαν στον γεωγραφικό ελληνικό χώρο, όπως τον ξέρουμε σήμερα, και βασίζεται στην ισπανική, εβραϊκή και αραβική γλώσσα.

Αξιοποιώντας την πολιτιστική παράδοση των Κοινοτήτων θα αναπτυχθούν ψηφιακές εφαρμογές όπως: η ιστορική ψηφιακή ανασύνθεση της εβραϊκής κοινότητας Θεσσαλονίκης από τον 18ο αιώνα έως τις αρχές του 20ού αιώνα, η εβραϊκή μουσική παράδοση στον ελλαδικό χώρο, η ελληνοεβραϊκή προσωπογραφία, ο ψηφιακός «'Ατλας» του ελληνοεβραϊκού πολιτισμού, εβραϊκοί περίπατοι στην Αθήνα (Ρωμανιώτικος) καθώς και παρουσίαση εκθεμάτων του Εβραϊκού Μουσείου Θεσσαλονίκης με επαυξημένη πραγματικότητα (AR).

Η διάρκεια της σύμβασης είναι 18 μήνες και ο προϋπολογισμός της ανέρχεται σε 4.530.464 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και από εθνικούς πόρους στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ψηφιακός Μετασχηματισμός» 2021-2027 του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Πρόσβαση στο αποθετήριο και τις ψηφιακές εφαρμογές του έργου "ΙΩΣΗΠΟΣ"

01.04.2026

 

 

Ένα έργο αφιερωμένο στους Έλληνες Εβραίους και την παρουσία τους στο ελληνικό γίγνεσθαι. Μέσα από τεκμήρια, μαρτυρίες και αφηγήσεις αναδεικνύεται η ιστορία και η πορεία των εβραϊκών κοινοτήτων της Ελλάδoς, συμβάλλοντας στη διάσωση και προβολή του πολιτιστικού τους αποθέματος και στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.

 

Ψηφιακό Αποθετήριο Εβραϊκών Κοινοτήτων Ελλάδος https://repository.jct.gr/

Μέσω προηγμένων εργαλείων αναζήτησης, 212.000 μοναδικά τεκμήρια, που αντιστοιχούν σε περισσότερες από 2.000.000 ψηφιακές λήψεις, παρουσιάζονται ελεύθερα προσβάσιμα, στο ευρύ κοινό και την παγκόσμια ερευνητική κοινότητα. 

 

Λαογραφικός «Άτλας» Ελληνοεβραϊκού Πολιτισμού

https://atlas.jct.gr/el 

Μια ψηφιακή καταγραφή και χαρτογράφηση της υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς των Ελλήνων Εβραίων. Μέσα από προφορικές μαρτυρίες, φωτογραφικό υλικό, κείμενα και αρχειακά τεκμήρια αναδεικνύονται πτυχές της καθημερινής ζωής, των παραδόσεων και της ιστορικής διαδρομής των εβραϊκών κοινοτήτων στην Ελλάδα.

 

Εβραϊκή Μουσική Παράδοση

https://music.jct.gr/el 

Η εφαρμογή παρουσιάζει την εβραϊκή μουσική παράδοση στον ελλαδικό χώρο μέσα από τεκμηριωμένες καταγραφές και αναλύσεις. Το υλικό αναδεικνύει τη μουσική κληρονομιά των Ελληνικών Ισραηλιτικών Κοινοτήτων, σε συνάρτηση με τις κοινωνικές πρακτικές και τα παραδοσιακά μουσικά όργανα, τοποθετώντας την στο ιστορικό και πολιτισμικό της πλαίσιο και αναδεικνύοντας τη διαχρονική της εξέλιξη.

 

Προσωπογραφίες Ελλήνων Εβραίων

https://heritage.jct.gr/ 

Η ψηφιακή εφαρμογή παρουσιάζει εμβληματικές προσωπικότητες που διαμόρφωσαν τον σύγχρονο ελληνικό εβραϊσμό, αναδεικνύοντας τον βίο, το έργο και την παρουσία Ελλήνων Εβραίων στο ελληνικό γίγνεσθαι.

 

Τηλεκπαίδευση – Εβραϊκή Γλώσσα και Πολιτισμός

https://classroom.jct.gr/ 

 Μια ολοκληρωμένη ψηφιακή πλατφόρμα τηλεκπαίδευσης που εισάγει τον χρήστη στον κόσμο του εβραϊκού πολιτισμού. Μέσα από μαθήματα και διαδραστικές δραστηριότητες παρουσιάζονται η εβραϊκή γλώσσα και γραφή, το ημερολόγιο, οι γιορτές και οι παραδόσεις, στο ιστορικό τους πλαίσιο. Η εφαρμογή προσφέρει μια συνοπτική αλλά ουσιαστική γνωριμία με την ιστορία, την ταυτότητα και την πολιτισμική κληρονομιά του εβραϊκού κόσμου.

 

Αθηναϊκός Περίπατος

https://athensroutes.jct.gr/ 

Ένας διαδραστικός χάρτης που προσκαλεί τον επισκέπτη να ανακαλύψει την εβραϊκή παρουσία στην πόλη των Αθηνών. Μέσα από τοπόσημα μνήμης, θρησκευτικούς χώρους και σημαντικές προσωπικότητες, η περιήγηση μετατρέπεται σε μια ζωντανή εμπειρία ιστορίας, μνήμης και πολιτισμού.

 

Ψηφιακή Ανασύνθεση της Θεσσαλονίκης του Μεσοπολέμου

https://map.jct.gr/ 

Τρισδιάστατη αναπαράσταση των εβραϊκών συνοικιών της Θεσσαλονίκης του Μεσοπολέμου. Ιστορικά τεκμήρια και αρχειακά έγγραφα με επίθετα εβραϊκών οικογενειών αναδεικνύουν τις προσωπικές τους ιστορίες και την παρουσία τους στην κοινότητα, ενώ η παράδοση, η τέχνη και η αρχιτεκτονική φωτίζουν τα μοναδικά σημεία ενδιαφέροντος της πόλης.

 

Το έργο έγινε με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΣΠΑ 2021-2027 και είναι ενταγμένο στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ψηφιακός Μετασχηματισμός» του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.