01.04.2026

Ένα έργο αφιερωμένο στους Έλληνες Εβραίους και την παρουσία τους στο ελληνικό γίγνεσθαι. Μέσα από τεκμήρια, μαρτυρίες και αφηγήσεις αναδεικνύεται η ιστορία και η πορεία των εβραϊκών κοινοτήτων της Ελλάδoς, συμβάλλοντας στη διάσωση και προβολή του πολιτιστικού τους αποθέματος και στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.

Ψηφιακό Αποθετήριο Εβραϊκών Κοινοτήτων Ελλάδος https://repository.jct.gr/

Μέσω προηγμένων εργαλείων αναζήτησης, 212.000 μοναδικά τεκμήρια, που αντιστοιχούν σε περισσότερες από 2.000.000 ψηφιακές λήψεις, παρουσιάζονται ελεύθερα προσβάσιμα, στο ευρύ κοινό και την παγκόσμια ερευνητική κοινότητα. 

Λαογραφικός «Άτλας» Ελληνοεβραϊκού Πολιτισμού

https://atlas.jct.gr/el 

Μια ψηφιακή καταγραφή και χαρτογράφηση της υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς των Ελλήνων Εβραίων. Μέσα από προφορικές μαρτυρίες, φωτογραφικό υλικό, κείμενα και αρχειακά τεκμήρια αναδεικνύονται πτυχές της καθημερινής ζωής, των παραδόσεων και της ιστορικής διαδρομής των εβραϊκών κοινοτήτων στην Ελλάδα.

Εβραϊκή Μουσική Παράδοση

https://music.jct.gr/el 

Η εφαρμογή παρουσιάζει την εβραϊκή μουσική παράδοση στον ελλαδικό χώρο μέσα από τεκμηριωμένες καταγραφές και αναλύσεις. Το υλικό αναδεικνύει τη μουσική κληρονομιά των Ελληνικών Ισραηλιτικών Κοινοτήτων, σε συνάρτηση με τις κοινωνικές πρακτικές και τα παραδοσιακά μουσικά όργανα, τοποθετώντας την στο ιστορικό και πολιτισμικό της πλαίσιο και αναδεικνύοντας τη διαχρονική της εξέλιξη.

Προσωπογραφίες Ελλήνων Εβραίων

https://heritage.jct.gr/ 

Η ψηφιακή εφαρμογή παρουσιάζει εμβληματικές προσωπικότητες που διαμόρφωσαν τον σύγχρονο ελληνικό εβραϊσμό, αναδεικνύοντας τον βίο, το έργο και την παρουσία Ελλήνων Εβραίων στο ελληνικό γίγνεσθαι.

Τηλεκπαίδευση – Εβραϊκή Γλώσσα και Πολιτισμός

https://classroom.jct.gr/ 

 Μια ολοκληρωμένη ψηφιακή πλατφόρμα τηλεκπαίδευσης που εισάγει τον χρήστη στον κόσμο του εβραϊκού πολιτισμού. Μέσα από μαθήματα και διαδραστικές δραστηριότητες παρουσιάζονται η εβραϊκή γλώσσα και γραφή, το ημερολόγιο, οι γιορτές και οι παραδόσεις, στο ιστορικό τους πλαίσιο. Η εφαρμογή προσφέρει μια συνοπτική αλλά ουσιαστική γνωριμία με την ιστορία, την ταυτότητα και την πολιτισμική κληρονομιά του εβραϊκού κόσμου.

Αθηναϊκός Περίπατος

https://athensroutes.jct.gr/ 

Ένας διαδραστικός χάρτης που προσκαλεί τον επισκέπτη να ανακαλύψει την εβραϊκή παρουσία στην πόλη των Αθηνών. Μέσα από τοπόσημα μνήμης, θρησκευτικούς χώρους και σημαντικές προσωπικότητες, η περιήγηση μετατρέπεται σε μια ζωντανή εμπειρία ιστορίας, μνήμης και πολιτισμού.

Ψηφιακή Ανασύνθεση της Θεσσαλονίκης του Μεσοπολέμου

https://map.jct.gr/ 

Τρισδιάστατη αναπαράσταση των εβραϊκών συνοικιών της Θεσσαλονίκης του Μεσοπολέμου. Ιστορικά τεκμήρια και αρχειακά έγγραφα με επίθετα εβραϊκών οικογενειών αναδεικνύουν τις προσωπικές τους ιστορίες και την παρουσία τους στην κοινότητα, ενώ η παράδοση, η τέχνη και η αρχιτεκτονική φωτίζουν τα μοναδικά σημεία ενδιαφέροντος της πόλης.

Το έργο έγινε με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΣΠΑ 2021-2027 και είναι ενταγμένο στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ψηφιακός Μετασχηματισμός» του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Στις 9 Νοεμβρίου 2025, το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το Δημοτικό Σχολείο "Ιωσήφ Νισσήμ" της ΙΚΘ και η Συναγωγή Μοναστηριωτών φωταγωγήθηκαν με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα κατά του Φασισμού και του Αντισημιτισμού, σε μνήμη της Νύχτας των Κρυστάλλων (Kristallnacht). Η συγκεκριμένη ημέρα τιμάται για να θυμίζει την ολέθρια επίθεση κατά των Εβραίων της Γερμανίας και της Αυστρίας τη νύχτα της 9ης προς τη 10η Νοεμβρίου 1938, όταν δεκάδες συναγωγές πυρπολήθηκαν, εβραϊκές περιουσίες καταστράφηκαν και χιλιάδες άνθρωποι συνελήφθησαν ή δολοφονήθηκαν.

Η πρωτοβουλία αυτή τονίζει τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και την ανάγκη καταπολέμησης του μίσους, της βίας και του ρατσισμού σε όλες τις μορφές τους.

.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

14/5/2025

Η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης εκφράζει τη βαθιά θλίψη της για τα πρόσφατα γεγονότα που οδήγησαν στη ματαίωση της εκδήλωσης με θέμα «Μεταβαλλόμενα τοπία της εβραϊκής λογοτεχνίας» στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου.

Το δικαίωμα στη διαμαρτυρία είναι θεμελιώδες και απολύτως σεβαστό, αρκεί να μην μετατρέπεται σε μέσο περιορισμού της ελευθερίας άλλων - ιδίως σε έναν χώρο πολιτισμού και σε έναν θεσμό αφιερωμένο στην προώθηση ιδεών, τον διάλογο και τη συνάντηση διαφορετικών φωνών που συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας πιο πλουραλιστικής και ανοιχτής κοινωνίας.

Η άμεση αντίδραση προσωπικοτήτων του πνευματικού κόσμου και πολιτών της Θεσσαλονίκης απέναντι σε αυτήν την πράξη αντισημιτισμού που παραπέμπει στα γεγονότα της Νύχτας των Κρυστάλλων και το κάψιμο βιβλίων από τους Ναζί - τον φρικτό πρόδρομο της εξόντωσης των 50.000 Εβραίων της Θεσσαλονίκης στα ναζιστικά στρατόπεδα - αποδεικνύει πως η πόλη και η Ελλάδα διαθέτουν αντανακλαστικά, μνήμη και κρίση.

Φέτος συμπληρώνονται 80 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς – Μπίρκεναου καθώς στις 27 Ιανουαρίου 1945, το στρατόπεδο εξόντωσης του Άουσβιτς-Μπίρκεναου απελευθερώθηκε από τα στρατεύματα της πρώην ΕΣΣΔ.  

Ακολουθεί αναλυτική ενημέρωση για τις εκδηλώσεις που θα διοργανωθούν στο πλαίσιο της Ημέρας Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος.

.

02/12/2024

Την Αλίκη Αρούχ, υπεύθυνη του Ιστορικού Αρχείου της Θεσσαλονίκης, τίμησε η Ισραηλιτική Κοινότητα της πόλης, αναγνωρίζοντας το πολύτιμο έργο της στο Αρχείο.

`Αυτό το βραβείο είναι πολύ σημαντικό για εμένα και θα ήθελα να το αφιερώσω σε όλους αυτούς που έχουν όνομα, έχουν ιστορία και μου επιτρέπουν κάθε μέρα, μέσα από τα ίχνη του πολύτιμου αρχείου μας, να μπαίνω στις ζωές τους κυριολεκτικά`. Κρατώντας στα χέρια της την τιμητική πλακέτα που μόλις είχε παραλάβει από τα χέρια του προέδρου του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος και της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, Δαβίδ Σαλτιέλ, η υπεύθυνη του Ιστορικού Αρχείου της ΙΚΘ, Αλίκη Αρούχ, είχε ένα εγκάρδιο `ευχαριστώ` ως `αντίδωρο` όχι μόνο για το Συμβούλιο της Κοινότητας που την τίμησε, αναγνωρίζοντας το πολύτιμο έργο της στο Αρχείο, αλλά και όλους όσοι γέμισαν από νωρίς την αίθουσα του Κοινοτικού Κέντρου της ΙΚΘ, το απόγευμα της περασμένης Πέμπτης.

Καταξιωμένοι ιστορικοί, ακαδημαϊκοί των μεγαλύτερων πανεπιστημίων της χώρας, ερευνητές, μέλη της Κοινότητας πολλοί συγγενείς και φίλοι -κάποιοι μάλιστα ταξίδεψαν από μακριά γι` αυτό τον σκοπό- όλοι ήταν εκεί για να μοιραστούν τη δική τους μοναδική ιστορία με την υπεύθυνη του Ιστορικού Αρχείου της ΙΚΘ, που παρά την πολύπλοκη φύση του έργου της και τις δυσκολίες που συνεπάγεται η διαχείριση τόσο σημαντικών αρχείων, κατορθώνει ν` αναγνωρίζει την αξία κάθε λεπτομέρειας, κάθε εγγράφου, κάθε εικόνας, (υπεν)θυμίζοντάς μας ότι η μνήμη είναι το πιο ισχυρό εργαλείο για να κατανοήσουμε την ιστορία μας και να βρούμε τη θέση μας σ` αυτήν.

Θεσσαλονίκη 10/11/2024

Σήμερα η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, ο Ελληνικός Εβραϊσμός πενθεί. Αποχαιρετά μια μεγάλη προσωπικότητα. Έναν πραγματικό φίλο.

Ο Γιάννης Μπουτάρης, ήταν ανήσυχο πνεύμα και άνθρωπος με ευρείες αντιλήψεις. Αγωνίστηκε για πολλά – στον επιχειρηματικό στίβο, στα κοινά. Ως πολίτης και ως άνθρωπος με Α κεφαλαίο. Πάντα με ήθος. Πάντα με πάθος.

Αντιμετώπιζε τους συνανθρώπους του με σεβασμό, χωρίς παρωπίδες, μακριά από διαχωριστικές γραμμές, διακρίσεις και προκαταλήψεις. Γινόταν ο ίδιος το παράδειγμα για αυτή τη στάση. Για να δείξει πως όταν κάτι το θέλουμε και πρέπει να γίνει … γίνεται.

Όντας Δήμαρχος της πόλης, μίλησε με θάρρος για όλα όσα η Θεσσαλονίκη γνώριζε αλλά δεν μιλούσε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Για ότι δεν έγινε και ότι έγινε σε αυτή την πόλη. Έξυσε πληγές γιατί ήξερε πως δεν μπορεί η γενέτειρα του να πάει μπροστά αν δεν γνωρίζει την ιστορία και αν δεν κοιτάξει κατάματα το παρελθόν.

Ήθελε η Πλατεία Ελευθερία να γίνει ένας τόπος μνήμης που θα αντανακλά ακριβώς αυτό. Έκανε την αρχή. Με γενναιότητα, χωρίς κομφορμισμούς.

Ήταν ένας από τους πρώτους που ενστερνίστηκε το όραμα για το Μουσείο Ολοκαυτώματος Ελλάδος και εργάστηκε ουσιαστικά για το σκοπό αυτό. Η συμβολή του ήταν θεμελιώδης για ότι θα έχει ολοκληρωθεί σε λίγα χρόνια.

Η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης τον τίμησε το Ιανουάριο του 2024. Για όλα όσα ήταν. Ντόμπρος, εξωστρεφής, δίκαιος. Ένας πραγματικός, γνήσιος, Θεσσαλονικιός.

Εμείς που τον ζήσαμε – που συμπορευτήκαμε μαζί του - η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης – ο Εβραϊσμός της Ελλάδος, θα τον θυμόμαστε πάντα. Αιωνία του η μνήμη.

Δαυίδ Σαλτιέλ

Πρόεδρος Μουσείου Ολοκαυτώματος Ελλάδος

Πρόεδρος Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος

Πρόεδρος Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης

Εκδήλωση αφιερωμένη στην πολιτιστική κληρονομιά των Σεφαραδιτών της Θεσσαλονίκης (Legado en homenaje a la Cultura de Sefarad)

Στις 10.9.2024 το Ινστιτούτο Θερβάντες διοργάνωσε στη Μαδρίτη ειδική εκδήλωση αφιερωμένη στην πολιτιστική κληρονομιά των Σεφαραδιτών της Θεσσαλονίκης.

Στο πρώτο μέρος της εκδήλωσης ο Πρόεδρος του ΚΙΣΕ και της ΙΚΘ, κ. Δαυίδ Σαλτιέλ τοποθέτησε σε θυρίδα θησαυροφυλακίου (Caja de las Letras), το οποίο βρίσκεται στο υπόγειο της έδρας του Ινστιτούτου, μια σειρά αντικειμένων που συνδέονται με την Ισπανοεβραική γλώσσα και τον πολιτισμό των Σεφαραδιτών της Θεσσαλονίκης.

Το Ινστιτούτο Θερβάντες, χρησιμοποιεί τις θυρίδες αυτές δίνοντας σε μεγάλες μορφές των επιστημών, των τεχνών και των γραμμάτων τη δυνατότητα να τοποθετήσουν αντικείμενα της επιλογής τους, δημιουργώντας θεματικές χρονοκάψουλες του Ισπανικού πολιτισμού.

Εγκαίνια έκθεσης

«Στην ίδια πόλη: Χριστιανοί και Εβραίοι στη Θεσσαλονίκη» 

Σάββατο 17 Φεβρουαρίου 2024

Εγκαινιάστηκε, το βράδυ του Σαββάτου 17.2.2024, η έκθεση  «Στην ίδια πόλη: Χριστιανοί και Εβραίοι στη Θεσσαλονίκη», που συνδιοργανώνουν το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης και το Αρχείο Γ. Κωνσταντινίδη.  

Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης και το Αρχείο Γ. Κωνσταντινίδη παρουσιάζουν την έκθεση «Στην ίδια πόλη: Χριστιανοί και Εβραίοι στη Θεσσαλονίκη» στον εκθεσιακό χώρο του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων, Βασ.Σοφίας 11 (είσοδος από οδό Σέκερη).

Η έκθεση, με στόχο την ανάδειξη της ατμόσφαιρας της Θεσσαλονίκης στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα μέσα από αδημοσίευτα ιστορικά τεκμήρια, παρουσιάστηκε αρχικά στη Θεσσαλονίκη σε τρεις κύκλους: ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2022 στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης με θεματική την αστική κοινωνία και τον πολιτισμό· στησυνέχεια, ο δεύτερος κύκλος, με αντικείμενο την εκπαίδευση και τον αθλητισμό, παρουσιάστηκε στη Φιλόπτωχο Αδελφότητα Ανδρών Θεσσαλονίκης· ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2022 στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, όπου παρουσιάστηκε το εμπόριο και η επιχειρηματικότητα στην πόλη κατά τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα.

Στη συνολική παρουσίασή της και μεταφορά της στην Αθήνα, οι επισκέπτες και οιεπισκέπτριες θα έχουν τη δυνατότητα να περιηγηθούν στη Θεσσαλονίκη των τελών του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ού και να γνωρίσουν τους αστούς -Εβραίους και Χριστιανούς- της πόλης μέσα από την κοινή τους παρουσία στον πολιτισμό, την εκπαίδευση, τον αθλητισμό, το εμπόριο και την επιχειρηματικότητα. Τα τεκμήρια της έκθεσης προέρχονται κυρίως από το εξαιρετικά πλούσιο αρχείο Γεωργίου Κωνσταντινίδηκαι τις πολύτιμες συλλογές του Εβραϊκού μουσείου Θεσσαλονίκης.

Τα εγκαίνια της έκθεσης Στην ίδια πόλη: Χριστιανοί και Εβραίοι στη Θεσσαλονίκη, θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 17 Φεβρουαρίου 2024 και ώρα 19:00. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τα τέλη Απριλίου 2024 και θα πλαισιωθεί με εκπαιδευτικά προγράμματα και παράλληλες εκδηλώσεις.

Διάρκεια: 18/2/2024 – 20/4/2024

Ωράριο: Δευτέρα – Παρασκευή 9:00 – 16:00, Σάββατο 10:00 – 15:00

Είσοδος Ελεύθερη

πληροφορίες: https://foundation.parliament.gr

Στις 02.02.2024 ο Πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος και της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης κ. Δαυίδ Σαλτιέλ υποδέχθηκε στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης, την νέα Πρέσβη της Αυστρίας Mrs. Gerda Vogl, η οποία συνοδεύονταν από την Επίτιμη Πρόξενο της Αυστρίας στη Θεσσαλονίκη, κα Έβελυν Παπαδοπούλου. Η κυρία Vogl και η κυρία Παπαδοπούλου ξεναγήθηκαν από την Επιστημονική Υπεύθυνη του Μουσείου, Δρα Ξένια Ελευθερίου, στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης και δήλωσαν εντυπωσιασμένες από τα εκθέματα και ιδιαίτερα από την περιοδική έκθεση «Θεσσαλονικέων Συναγωγές: Άγνωστες πτυχές της τοπικής ιστορίας» και την νέα ψηφιακή εφαρμογή του Μουσείου με τίτλο:   «Αναζητώντας τα ίχνη της εβραϊκής παρουσίας στη Θεσσαλονίκη».

Στη συνέχεια η Πρέσβης της Αυστρίας επισκέφτηκε τα γραφεία της ΙΚΘ, όπου ενημερώθηκε για τα τρέχοντα θέματα που αφορούν την Κοινότητα και ειδικότερα για την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε σημαντικά πρότζεκτ όπως η ανέγερση του Μουσείου Ολοκαυτώματος Ελλάδος.