19.05.2024
 

 



 

Στις 28.1.2024, παρουσα του Σεβασμιτατου Αρχιεπισκπου Αμερικς κ.κ. Ελπιδοφρου πραγματοποιθηκε στην πλατεα Ελευθερας τελετ για την Εθνικ Ημρα Μνμης των Ελλνων Εβραων Μαρτρων και Ηρων του Ολοκαυτματος.

 

Η τελετ ξεκνησε με Ασκαβ (επιμνημσυνη δηση) απ το Ραβνο της ΙΚΘ Σοφολογιτατο Izhak Dayan και ακολοθησε η χορωδα της ΙΚΘ με τους ψαλμος του Δαυδ.

 

Στην συνχεια στο βμα προσλθε ο Πρσβης των Η.Π.Α. κ. George J. Tsunis, ο οποος τνισε:

 

 

«Πλεις πως η Θεσσαλονκη, που κποτε ταν γνωστς ως η μητρα του Ισραλ για τον ακμζοντα εβρακ πληθυσμ τους βωσαν την καταστροφ σχεδν ολκληρης της κοιντητας. Περπου το 98% δολοφονθηκε κατ τη διρκεια αυτς της φρικτς περιδου. Σμερα, τιμομε τη μνμη τους και επιβεβαινουμε τη δσμευσ μας να μην τους ξεχσουμε.

 

Το κτριο του Μουσεου Ολοκαυτματος Ελλδος, σε αυτν την πλη τους επμενους μνες εναι μια τραν απδειξη αυτς της δσμευσης. Αυτ το Μουσεο δεν θα χρησιμεσει μνο ως τπος μνμης για σους χθηκαν, αλλ θα εναι νας εκπαιδευτικς φρος που θα επιμορφνει τις μελλοντικς γενις για τις φρικαλετητες του Ολοκαυτματος και τους κνδυνος που προκπτουν ταν αγνοομε ανεχμαστε το μσος και τη μισαλλοδοξα που υπρχει γρω μας.

 

Θα σταθε ως σμβολο του συλλογικο μας ρκου «ποτ ξαν»

 

Η προστασα του εβρακο πολιτισμο και των ιστορικν τπων Εβρακς παρουσας υπερβανει την απλ πρξη της διατρησης. Εναι μια πρξη περιφρνησης απναντι σε σους επιλγουν σε σους επιδικουν να σβσουν την ιστορα ενς λαο και την παρξ του. Για το σκοπ αυτ πρπει να ολοκληρσουμε το Μουσεο Ολοκαυτματος Ελλδος και το πρκο στην Πλατεα Ελευθερας επειγντως.

 

Αγαπητο μου, νας απ τους αγαπημνους μου στωικος εναι ο Επκτητος ο οποος μλησε για συνειδητς επιλογς. Κθε μρα κνουμε συνειδητς επιλογς. Ξρουμε ποιο εναι το σωστ και πιο εναι το λθος.

 

Και με λο τον σεβασμ θα πω τι υπρχουν πολλ μρη στα οποα μπορομε να κνουμε  χρους στθμευσης. Αλλ υπρχει μνο να μρος που μπορομε να δεσμευτομε να κλεσουμε σωστ την πληγ για να τιμσουμε σωστ αυτος που χθηκαν και πρπει να εναι εδ. Επειδ το θος μας, το φιλτιμ μας, το απαιτε απ τον διον μας τον εαυτ.  καυσμου μας απαιτοσε.

 

Αυτς δεν εναι τοποθεσες που εναι μρη Εβρακς Κληρονομις. Αποτελον μρη της παγκσμιας κληρονομις και αναπσπαστο μρος της ανθρπινης ιστορας. Το να εμαστε μρτυρες σμερα δεν σημανει απλς να θυμμαστε το παρελθν απαιτε απ εμς να δρσουμε τρα ενντια στο μσος, στο μσος κθε μορφς, στον αντισημιτισμ και σε κθε εδος δικρισης.».

 

Ακολοθως ο Πρσβης του Ισραλ κ. Noam Katz σημεωσε:

 

 

«Σμερα συγκεντρωνμαστε για να αποτσουμε, με επσημο τρπο, φρο τιμς στις ξι εκατομμρια ψυχς που δολοφονθηκαν βναυσα στο Ολοκατωμα, μια τραγωδα που στοχισε σχεδν πενντα χιλιδες ζως απ τη Θεσσαλονκη, εξαλεφοντας το 94% της εβρακς κοιντητας της Θεσσαλονκης, η οποα κποτε ταν γνωστ ως Ιερουσαλμ των Βαλκανων. Κτι ττοιο απαιτε αταλντευτη επαγρπνηση ενντια στον αντισημιτισμ, τη λατρεα, τον ρατσισμ και τον φασισμ. Το Ποτ Ξαν δεν εναι να κεν σνθημα. Εναι εντολ ευθνης και υποχρωση.

 

Το επικεμενο Μουσεο του Ολοκαυτματος στη Θεσσαλονκη αποτελε απδειξη της κοινς μας δσμευσης να θυμμαστε το παρελθν και να αντλομε μαθματα για το μλλον. Με θρρος ακοω τι ο νος δμαρχος Θεσσαλονκης Στλιος Αγγελοδης δεσμετηκε τι η Πλατεα Ελευθερας θα γνει να Μνημεο για την εβρακ κοιντητα της πλης».

 

Ο κ. Katz επεσμανε τι αναλογιζμενοι το Ολοκατωμα «πρπει να αντιμετωπσουμε το ζτημα της συστηματικς κατχησης και πλσης εγκεφλου που γενν μσος. Αυτ η κατχηση επτρεψε στους Ναζ να διαπρξουν το μεγαλτερο γκλημα στην ανθρπινη Ιστορα, με στχο να εξολοθρεσουν να ολκληρο θνος».

 

Ο Πρσβης του Ισραλ τνισε τι η μνμη των θυμτων αποτελε δσμευση για την εξαγωγ διδαγμτων, που θα προωθον την εντητα και την ανεκτικτητα και πρσθεσε: «Δηλνουμε τι οι ιστορες τους δε θα ξεχαστον και η κληρονομι τους θα χρησιμεσει για να αντισταθομε στον αντισημιτισμ, στο μσος, την προκατληψη σε οποιαδποτε μορφ. Μαζ, ας φροντσουμε να μην επαναληφθον οι φρικαλετητες του Ολοκαυτματος».

 


Στη συνχεια το λγο πρε ο Περιφερειρχης Κεντρικς Μακεδονας, κ. Απστολος Γ. Τζιτζικστας, αναφροντας στην τοποθτησ του:

 

«Η καθιρωση της Ημρας Μνμης για τους λληνες Εβραους Μρτυρες και ρωες του Ολοκαυτματος, εναι μια ιδιατερα σημαντικ, εθνικ απφαση αυτογνωσας. Ειδικ εδ στη Θεσσαλονκη, εναι μια ημρα που μας κνει να σκεφτμαστε να απ τα σκοτειντερα κεφλαια της νετερης Ιστορας μας. Μνμες πνου και απλειας που δεν χωρον στον ανθρπινο νου. Γιατ καμα λλη εβρακ κοιντητα στην Ευρπη δεν εξοντθηκε τσο μαζικ τσο γργορα, σο η εβρακ κοιντητα της Θεσσαλονκης. Το Μνημεο του Ολοκαυτματος μας προτρπει να κοιτξουμε κατματα αυτ το παρελθν. Και ταυτχρονα αποτελε τη διαρκ υπενθμιση του καθκοντος που χουμε, να μην αφσουμε ποτ, οτε χαραμδα στο τυφλ μσος, στο ρατσισμ και στον αντισημιτισμ…. Το Πρκο Μνμης που θα δημιουργηθε στην Πλατεα Ελευθερας, και για το οποο χαιρετζω την απφαση του δμου Θεσσαλονκης να επισπεσει επιτλους τις διαδικασες εργασιν για την ολοκλρωσ του, αλλ και το Μουσεο Ολοκαυτματος της Θεσσαλονκης, για το οποο η Περιφρεια Κεντρικς Μακεδονας χει δη εξασφαλσει πρους για τη χρηματοδτησ του, θα αποτελον ζωνταν μθημα της Ιστορας του τπου μας και του Εβρακο Ελληνισμο, αλλ και καθημεριν υπενθμιση του καθκοντος λων μας, να μην ξεχνμε».

 

Αμσως μετ στο βμα ανβηκε ο Αντιπρεδρος  της Ισραηλιτικς Κοιντητας Θεσσαλονκης, κ. Λζαρος Σεφιχ. Μεταξ λλων υπογρμμισε:

 

 

«Σμερα οι συνθκες δεν εναι διες με αυτς αμσως μετ το τλος του Β Παγκοσμου Πολμου. Οι πληγς δεν εναι νωπς. τι μας φερε μως εκε, το μσος και αντισημιτισμς, δεν παψε ποτ να υπρχει. Στις μρες μας χι μνο υπρχει αλλ ενισχεται …

 

…Το 2024 συμπληρνονται εκοσι χρνια απ την θσπιση της εθνικς ημρας μνμης των Ελλνων Εβραων Μαρτρων και Ηρων του Ολοκαυτματος. Χρειστηκαν περπου οκτ χρνια προσπθειας για να φτσουμε σε μια εξλιξη σταθμ το 2004. … Ττε, γινταν πλον ευρτερα αντιληπτ τι η ενσχυση της μνμης του ολοκαυτματος, η ενεργ συμμετοχ λων σε αυτ τη διαδικασα, με την συγκεκριμνη ημρα να λειτουργε υπενθυμητικ και μνο, δεν αφορ το χθες αλλ κυρως το σμερα και το αριο και πως σημαντικτερος παργοντας στην αναη αυτ προσπθεια πρπει να εναι η Παιδεα.

 

νας τομας στον οποο πρπει να επιμενουμε με λα τα προγρμματα τα οποα δη υπρχουν, με την ταχτερη δυνατ συγκρτηση και σωστ εφαρμογ του εθνικο σχεδου δρσης για την καταπολμηση του αντισημιτισμο τη διασπορς του μσους των ρατσιστικν μηνυμτων και της παραποησης της ιστορας στη χρα μας. Με την ναρξη των εργασιν για το Μουσεο Ολοκαυτματος Ελλδος που θα συμβλλει καρια στην ενσχυση της Μνμης και την προσπιση της ιστορικς αλθειας.

 

Αυτ που λεπει εναι το Πρκο Μνμης στην Πλατεα Ελευθερας με το μνημεο του Ολοκαυτματος στο κντρο του. Η Κοιντητα, η δια η πλη, ο διεθνς Εβρασμς, σε συνχεια επανειλημμνων εξαγγελιν, αναμνει καρτερικ τις ενργειες του Δμου Θεσσαλονκης για την υλοποησ τους. Η παρατεταμνη καθυστρηση για το ργο αυτ, κνει τη Θεσσαλονκη να φανεται πως στκεται αμχανη, σιωπηλ. πως στκονταν οι Θεσσαλονικες παρατηρντας τα σα διαδραματζονταν σε αυτ τον τπο το Μαρο Σββατο.

 

Κυρες και κριοι,

 

Το Ολοκατωμα δεν συνβη εν μα νυκτ. Γνωρζουμε τι ο αντισημιτισμς δεν εμφανστηκε εν κεν. Οι ιδες και τα ργα των Ναζ, που σμερα τρομζουν, κποτε ταν αποδεκτ και βρκαν γνιμο δαφος για να μας οδηγσουν στον λεθρο.

 

Παραμνουμε προσηλωμνοι στη Μνμη. Στην υπμνηση ενς εγκλματος με θματα ξι εκατομμρια Εβραους που ανατια στιγματστηκαν, διχθηκαν και εξοντθηκαν με βιομηχανικς μεθδους. να γκλημα που διαπρχθηκε κατ της ανθρωπτητας.

 

Προσπαθομε στε οι επδυνες αυτς μνμες, οι ζως σων χθηκαν δικα και οι εμπειρες αυτν που επζησαν, να αποτελσουν τη βση μιας καλτερης, πιο ανοικτς, μιας πιο δεκτικς κοινωνας.

 

Οι λξεις Ποτ Ξαν δεν βοηθον απ μνες τους. Αν το αληθιν ζητομενο εναι η αποτροπ της επανληψης του Ολοκαυτματος πρπει να εναι ξεκθαρο τι αυτ επαφεται σε εμς. Σε λους μας. Και πραγματνεται με πρξεις, χι με λγια».

 

 


Ο Δμαρχος Θεσσαλονκης κ. Στλιος Αγγελοδης στο χαιρετισμ του σημεωσε:

 

«Θλω να εστε ββαιοι τι ο Δμος Θεσσαλονκης εναι τοιμος να προχωρσει στην μεση δημοπρτηση αυτο του ργου. Εναι ημρα πνθους η σημεριν, η ημρα που γυρνμε το ρολι πσω, στα χρνια της φρκης, στην μαρτυρικ εκενη εποχ που η Θεσσαλονκη η πλη της αρμονικς συμβωσης επρκειτο να στερηθε να σημαντικ κομμτι της πολυπολιτισμικς της ταυττητας, να κομμτι της διας της ψυχς της. Εναι η μρα που αποδδουμε τον ελχιστο φρο τιμς στα θματα του τρμου και επαναβεβαιωνουμε με τον πλον εμφατικ τρπο πως δεν ξεχνμε.

 

Εμαι στην ευχριστη θση να σας ανακοινσω πως με την μπρακτη στριξη της κυβρνησης γινε δυνατ η εξασφλιση της απαρατητης χρηματοδτησης στε να προχωρσουμε μεσα στη δημοπρτηση του ργου. Το πρκο μνμης θα δημιουργηθε στην να πλατεα Ελευθερας και μαζ με το μουσεο ολοκαυτματος θα αποτελσουν δο κορυφαα τοπσημα που θα υπηρετον τσο την ανγκη διαφλαξης της ιστορικς μνμης στο διηνεκς σο και στην ανδειξη της αλθειας του ολοκαυτματος, μιας αλθειας που κποιοι εξακολουθον να αποκρπτουν, να φαλκιδευουν, να διαστρευλνουν.

 

Ελχιστοι ταν εκενοι που επιβωσαν. Κατρθωσαν, μως, χρη στο πεσμα, στην αποφασιστικτητα και στην επιμον τους, να συγκροτσουν και πλι την κοιντητ τους, να οικοδομσουν, πως χει επισημνει στο παρελθν ο πρεδρος της κοιντητας, ο Δαυδ Σαλτιλ, μια να ζω πνω στα ερεπια.

 

Σε αυτος τους ανθρπους, σε αυτος που χθηκαν στα κρεματρια και σε αυτος που επστρεψαν, η πλη δεν χει εκπληρσει το χρος της. Οφελουμε να παραδεχτομε τι συνιστ βρη το γεγονς, πως η Πλατεα αυτ δεν χει αποδοθε ακμη στη συλλογικ μνμη»

 

 

Ακολοθως η Αντιπεριφερειρχης Μητροπολιτικς Εντητας Θεσσαλονκης, κα. Π. Πατουλδου παρνοντας τον λγο επε:

 

«Απ τις σχεδν 46.,000 εβραους της Θεσσαλονκης επστρεψαν 900 νθρωποι.

 

Βρκαν μια δεια πλη. Αναζτησαν τα σπτια τους. Η επιστροφ τους δεν ταν θνατος αλλ ταν μια θλιβερ πραγματικτητα. να νο αδιξοδο για την Εβρακ κοιντητα. Αδιξοδες ιστορες που δεν τιμον πολλος χριστιανος εκενης της εποχς.

 

Μια τραγικ λεπτομρεια…

 

ταν ρχισαν να στνουν τις ζως τους απ την αρχ, οι νθρωποι παντρεονταν ομαδικ. Γιατ; Γιατ δεν εχαν πια οικογνειες φλους συγγενες. Τι τροφοδοτε τον ρατσισμ; η γνοια. Κθε παθογνεια μιας κοινωνας οφελεται στην γνοια. πως μικρς αναφορς υπρχουν στα εκπαιδευτικ βιβλα για την γενοκτονα των Ποντων τσι συμβανει και με το Ολοκατωμα. Λεπει μως, λεπει τραγικ, απ την εκπαδευσ μας η ιστορα της ιστορας μας.

 

Και αυτ το κεν γεννει παρενργειες με κυριτερη το μσος. Θρφει ψυχσεις. Κι ταν η ψχωση δηλητηριζει τους λαος γεννει εκατμβες νεκρν.

 

Τα νομερα απ μνα τους μπορε να εναι σοκαριστικ αλλ αυτ τα νομερα χουν πσω τους πρσωπα. Και σε αυτ την πλατεα, σε αυτς τις εκδηλσεις το πρσωπο του πνου το εδαμε γιατ εδαμε ανθρπους που επζησαν και γρισαν και εχαν και τον αριθμ στο μπρτσο.

 

Οι Εβραοι της Θεσσαλονκης δεν εχαν οτε τφο να τους θρηνσει κποιος. Το Μουσεο του Ολοκαυτματος εναι να ουσιαστικ κομμτι του παζλ της πλης.  Χαρομαι που σμερα επιβεβαινεται σμερα τι η Πλατεα Ελευθερας σμερα θα γνει να τοπσημο. χι να τοπσημο τουριστικ, αλλ να προσκυνηματικ τοπσημο.

 

Υπρχει νας στχος στον Επιτφιο του Ρτσου που λει «κι σοι αγαπιονται και νεκρο, ποτ τους δεν πεθανουν»  Εθε αυτ η πλη να ξαναγαπσει τους νεκρος της! Αιωνα τους η μνμη`,

 

Την κεντρικ ομιλα της εκδλωσης κανε ο Υφυπουργς Εσωτερικν (Τομα Μακεδονας και Θρκης), κ. Ευστθιος Κωνσταντινδης λγοντας μεταξ λλων:

 

 

«Στην Ελλδα δεν εναι ανεκτς εκδηλσεις αντισημιτισμο και λλων μορφν ρατσισμο και μισαλλοδοξας. Το ελληνικ κρτος, με πολλ νομοθετικ και λλα μτρα καταπολεμ τον αντισημιτισμ και μεριμν για τη μνμη του Ολοκαυτματος, σε στεν συνεργασα με τους Εβραους συμπολτες μας, το Κεντρικ Ισραηλιτικ Συμβολιο Ελλδος και τις κατ τπους Ισραηλιτικς Κοιντητες.

 

… ελληνικ κυβρνηση χει δεσμευθε να εκπονσει, και δη επεξεργζεται το περιεχμενο ενς συνεκτικο Εθνικο Σχεδου Δρσης για την καταπολμηση του αντισημιτισμο …. αυτ θα συστηματοποιε πολλς δρσεις που δη πραγματοποιονται επ σειρ ετν και θα προβλπει πολλς νες, με την εμπλοκ υπουργεων λλων φορων, πως προβλπει και η πρτη `Στρατηγικ της Ευρωπακς νωσης, 2021, για την καταπολμηση του Αντισημιτισμο και την προθηση της εβρακς ζως`. ….παρλληλα, το υπουργεο Εξωτερικν ορζει συνεχς, απ το 2012, Ειδικ Εκπρσωπο για την καταπολμηση του Αντισημιτισμο και την προσπιση της Μνμης του Ολοκαυτματος.

 

Εδ στη Θεσσαλονκη, στην πλη που στο παρελθν χαρακτηρσθηκε ως Madre Israel, μητρα του εβρασμο, η μνμη εναι και θα παραμενει παροσα. Ο ελληνικς λας, που σε τσες θυσες υποβλθηκε κτω απ τη ναζιστικ κατοχ και τον πλεμο, δεν ανχεται να βεβηλνονται μνημεα και χροι που μαρτυρον σμερα τη φρκη που ζησε η ανθρωπτητα. Δεν πρπει ποτ να ξεχσουμε σα συνβησαν, πρπει να μαθανουμε και να τα ερευνομε, για να μην τα ξαναζσουμε.

 

Γι` αυτ εναι εθνικ καθκον μας να περσουμε τη μνμη στις νες γενες. Το Μουσεο του Ολοκαυτματος, η ανγερση του οποου βρσκεται πιο κοντ απ ποτ, θα συμβλλει καθοριστικ σε αυτ. Κι ας μην πλανιμαστε, υπρχουν ακμα θιαστες του ναζισμο και του αντισημιτισμο, κι αν ντρπονται να υπερασπιστον δημσια τις κτηνωδες του παρελθντος, καλλιεργον συστηματικ τη ρητορικ μσους και σπρνουν την χθρα στο γνιμο δαφος της παραπληροφρησης και της συνωμοσιολογα. Γι` αυτ, αν πργματι θλουμε το ποτ ξαν, να μην καταλξει μα αφελς ευχ, πρπει πντα να συνοδεεται απ το καμα ανοχ. Αινια η μνμη τους».

 

Στη συνχεια η κατθεση στεφνων στο Μνημεο Ολοκαυτματος ξεκνησε με την κα. Ρνα Μπαρζιλι Ρεβχ ως εκπρσωπο των επιζησντων μελν της Ισραηλιτικς Κοιντητας Θεσσαλονκης ομρων στα ναζιστικ στρατπεδα συγκντρωσης.

 

Μετ οι μαθητς του Δημοτικο Σχολεου «Ιωσφ Νισσμ» της Ισραηλιτικς Κοιντητας Θεσσαλονκης φησαν να λουλοδι στο μνημεο στη μνμη των θυμτων του Ολοκαυτματος.

 

 

Ακολοθησε η κατθεση στεφνων απ τον Αρχιεπσκοπο Αμερικς κ. Ελπιδοφρο, τον Παναγιτατο Μητροπολτη Θεσσαλονκης, κ. Φιλθεο, εκπροσπους των αρχηγν των κομμτων, της Βουλς, της Τοπικς Αυτοδιοκησης,  εκπροσπους διπλωματικν, πρυτανικν, εκκλησιαστικν, στρατιωτικν αρχν και Σωμτων Ασφαλεας.

 

Η τελετ κλεισε με κατθεση στεφνων, την τρηση ενς λεπτο σιγς και τον Εθνικ μνο.