09.08.2020
 

 



 

 

Πηγ: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ


Επτ δεκαετες ργησε η Θεσσαλονκη. Να αποκαταστσει τη μνμη, να αναγνωρσει τα λθη της, να ανοξει τα αρχεα της, να ερευνσει, μα πνω απ’ λα να ζητσει συγγνμη για να κομμτι της Ιστορας που θαψε με τη σιωπ της και κτω απ τα θεμλια του πανεπιστημιακο της ιδρματος. Το πραξε δημοσως ο δμαρχς της, Γιννης Μπουτρης, προ τριετας, μπροστ στο μνημεο που στθηκε σε μια γωνι της πανεπιστημιοπολης για να θυμζει τι εκε τιμοσαν τους νεκρος τους επ 500 χρνια οι σεφαραδτες Εβραοι της πολυπληθος κοιντητας. Μλησε ττε ο Γιννης Μπουτρης για την αδικαιολγητη αργοπορα της πλης να σπσει την σιωπ της και να αρχσει να μνημονεει τις ζοφερς στιγμς της Ιστορας.

Ηταν να απ τα αργ αλλ σταθερ βματα του στχου που θεσε απ την αρχ της θητεας του στο δημαρχιακ αξωμα: ο φορας που εκπροσωπε να γνει φορας μνμης με συνχεια στον χρνο. Αποκορφωμα λων, η δημιουργα Μουσεου και Εκπαιδευτικο Κντρου για το Ολοκατωμα στην περιοχ του Παλιο Σιδηροδρομικο Σταθμο, εκε που γρφτηκε η αρχ του τλους για τον εβρακ πληθυσμ της Θεσσαλονκης.

Ηταν μια ιδα του προδρου της Ισραηλιτικς Κοιντητας Θεσσαλονκης Δαυδ Σαλτιλ. Την υιοθτησε ο δμαρχος και για την προθησ της αξιοποησε τις επαφς του σ’ λο τον κσμο. Δμος και Ισραηλιτικ Κοιντητα Θεσσαλονκης (ΙΚΘ) δολεψαν απ κοινο, μεθοδικ, χωρς τυμπανοκρουσες για την υλοποησ της και τρα, τρα σχεδν χρνια μετ, με εξασφαλισμνη χρηματοδτηση, βζουν χρονικος ορζοντες.

Ενα εξαροφο κυκλικ κτριο απ μταλλο και γυαλ, περπου 7.000 τ.μ. θα υψωθε τα επμενα τρα χρνια, σ’ να συμβολικ τπο εκε που ξεκνησαν τα τρνα του θαντου για 55.000 Ελληνες Εβραους της Θεσσαλονκης, αποδεκατζοντας μια πλη πολυπολιτισμικ, πολυθρησκευτικ, ευημεροσα. Ο θεμλιος λθος του Μουσεου του Ολοκαυτματος θα μπει τλος του 2017 σε κταση 5 στρεμμτων που διθεσε η ΓΑΙΑΟΣΕ Α.Ε. μσα σ’ να χρο πρασνου περπου 15 στρεμμτων. Κι αν λα πνε καλ, τλος του 2019, η Θεσσαλονκη θα εγκαινισει να μουσεο που, πως επισημανεται, θα αλλξει τον χρτη των μνημεων και των μουσεων Ολοκαυτματος της Ευρπης.

 

Η χρηματοδτηση

Το ργο προπολογισμο περπου 22 εκατομμυρων ευρ, χρηματοδοτεται με 10 εκατομμρια απ τη γερμανικ κυβρνηση (5 εκατ. το 2017 και 5 εκατ. το 2018). Τα υπλοιπα (10 εκατ.) θα καλυφθον απ το δρυμα «Σταρος Νιρχος» αλλ και απ λλα κεφλαια (εβρακς κοιντητες και προσωπικτητες). Ηδη, δο αρχιτεκτονικ γραφεα, να στο Τελ Αββ και να στο Βερολνο, εργζονται πυρετωδς για τις τελικς μελτες. Ενα διεθνς δρυμα του Μουσεου Ολοκαυτματος Θεσσαλονκης θα συσταθε σντομα με δρα τις Βρυξλλες και μια Αστικ Μη Κερδοσκοπικ Εταιρεα στην Ελλδα για τη διαχεριση της ανγερσης και της ναρξης της λειτουργας του.

Ποια θα εναι η μουσειολογικ του προσγγιση για την οποα θα υπρξει συνεργασα με το δρυμα του Βερολνου; Πο θα διαφρει απ τα υπλοιπα μουσεα Ολοκαυτματος αν τον κσμο; Και γιατ λοι εκτιμον τι, με εξαρεση το αντστοιχο των ΗΠΑ ως προς το μγεθς του, θα εναι εφμιλλο των μουσεων του Βερολνου, του Ισραλ και του Παρισιο Memorial de la Shoah; Με το τελευταο απ την πρτη στιγμ η Ισραηλιτικ Κοιντητα Θεσσαλονκης ξεκνησε να πλασιο συνεργασας για να παρσχει την εικοσαετ του εμπειρα και την τεχνογνωσα τσο στη δημιουργα σο και στη λειτουργα του Μουσεου Ολοκαυτματος, ιδιατερα στον τομα της εκπαδευσης.

«Οσα συνβησαν στη Θεσσαλονκη, στη διρκεια του Ολοκαυτματος, ανκουν στην τοπικ αλλ και στην ευρωπακ Ιστορα, την οποα οφελουμε να διδσκουμε ιδως στους νους για την καταπολμηση του αντισημιτισμο, του ρατσισμο και λων των διακρσεων που δυστυχς ρχονται και πλι στην επιφνεια σε λο τον κσμο», λεγε ο διευθυντς του οργανισμο του Μemorial de la Shoah του Παρισιο Jacues Fredj υπογρφοντας το μνημνιο συνεργασας.

Το μουσεο για τον πρεδρο του ΙΚΘ Δαυδ Σαλτιλ, δεν θα εναι μνο η φων εκατομμυρων Εβραων που εκτοπστηκαν, ταπεινθηκαν και εξοντθηκαν. Θα εναι η φων των Ελλνων Εβραων στο θρσκευμα, της μακρς διαδρομς των σεφαραδιτν στην πλη, της ιστορας τους που εναι η δια η ιστορα της Θεσσαλονκης. Πρα απ τον εκπαιδευτικ του χαρακτρα, πρθεση της Κοιντητας εναι η τεκμηρωση της Ιστορας με αντικεμενα (λατρευτικ κ..). Βρσκονται αποθηκευμνα στο Εβρακ Μουσεο της οδο Αγου Μην, το οποο θα λειτουργε παρλληλα ως να μικρ μουσεο στην καρδι της πλης.

Για τον εμπλουτισμ του, αναφρει ο κ. Σαλτιλ, θα «αναζητσουμε τεκμρια απ ομθρησκους απγονους Εβραων Θεσσαλονικιν της διασπορς», ειδικ εκενων που μετανστευσαν στην Παλαιστνη το ’30-’31 για να εργαστον στα λιμνια της Χιφα και της Γιφα. Αντικεμενα της Θεσσαλονκης βρσκονται και σε μουσεα της Πολωνας και «οι Αρχς της δεχνουν την πρθεση να μας τα επιστρψουν». Υψστης σημασας εναι και το ιστορικ αρχεο της ΙΚΘ (100.000 γγραφα) που φυλσσεται στη Μσχα. Ο επαναπατρισμς του θα ρξει φως στη ζω των σεφαραδιτν Εβραων της Θεσσαλονκης πριν απ το Ολοκατωμα.
Αγνωστο κεφλαιο

«Η απλεια της Θεσσαλονκης εναι να κεφλαιο του Ολοκαυτματος, τελεως γνωστο σε λο τον κσμο. Το διαπιστσαμε στις επαφς της “διπλωματας των πλεων”, στην Αυστραλα, στην Αγγλα, στο Παρσι, στη Γερμανα, στην Αμερικ» επισημανει ο Γιννης Μπουτρης. Με το Μουσεο Ολοκαυτματος εκτιμ τι η Θεσσαλονκη πρα απ τα εμφαν οφλη (προβολς και τουρισμο) θα αποκτσει μια περοπτη θση στη διεθν κοιντητα, χι απαρατητα μνον των Εβραων –δεν εναι αυτς ο μοναδικς στχος– αλλ ως να απ τα παγκσμια σμβολα της ανοχς στο διαφορετικ και κατ του ρατσισμο. Γι’ αυτ «επμενα στην παρλληλη λειτουργα του ως εκπαιδευτικο κντρου. Μνο τσι θα μπορσουμε να χουμε μεγαλτερη συνεδηση του τι σημανει γκλημα και γιατ δεν πρπει να επαναλαμβνεται».

Η Θεσσαλονκη μαζ με τη Βαρσοβα και την Κρακοβα αποτελε ναν εξαιρετικ σημαντικ ιστορικ τπο για τους απανταχο Εβραους, πολ περισστερο για τους σεφαραδτες – μια πτυχ τους γνωστη και παραμελημνη. Τη δισταση αυτ επισημανει και ο καθηγητς Σγχρονης Ιστορας στη νεοδρυθεσα δρα Εβρακν Σπουδν του ΑΠΘ Γιργος Αντωνου.

«Το Μουσεο Ολοκαυτματος, πρα απ την τραγωδα του ελληνικο Εβρασμο, πρα απ την τραγωδα του θεσσαλονικιτικου Εβρασμο, θα αντιπροσωπεει και την τραγωδα του σεφαραδτικου Εβρασμο. Η διαφορ του με τα μουσεα των ΗΠΑ και του Ισραλ εναι τι θα βρσκεται στον τπο που τελστηκε το γκλημα. Δικαιωματικ θα μπει στον χρτη με τα κορυφαα μουσεα της παγκσμιας εβρακς ιστορας. Σε επιστημονικ εππεδο, παρ τις εξαλεψεις της μνμης (καταστροφ εβρακο νεκροταφεου) θα αποτελσει την ομπρλα της ρευνας και της διδασκαλας που ανθζει τα τελευταα χρνια σε πανεπιστημιακ και λλα ιδρματα».

Ως ζωνταν οργανισμ βλπει το Μουσεο Ολοκαυτματος ο φορος του Εβρακο Μουσεου Βαγγλης Χεκμογλου, υπογραμμζοντας την πολιτικ αλλ και την ακαδημακ του πτυχ. Πριν απ μια εικοσαετα, αναφρει, «αν εξαιρσουμε τη γενι των επιζντων, τρεις νθρωποι εχαν ασχοληθε με το Ολοκατωμα: Ο Π. Ενεπεκδης, η Ρνα Μλχο και ο Αλμπρτος Ναρ. Η προδος που χει σημειωθε τα τελευταα επτ χρνια στην ρευνα πνω στο Ολοκατωμα (κοινωνικ, πολιτικ, οικονομικ, ιδεολογικ), εναι τερστια. Ωστσο, αποσπασματικ και μεμονωμνα οι καρπο της θα αρχσουν να φθνουν. Μνο νας συντονισμς για την αξιοποηση και την προβολ της μπορε να τη μετουσισει σε εκπαιδευτικ σστημα για τις επμενες γενις. Τον ρλο αυτν καλεται να παξει να νο Μουσεο Ολοκαυτματος στις μρες μας».